ΕΙΝΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ Η ΓΥΝΑΙΚΑ; ΙΔΟΥ Η ΑΠΟΡΙΑ

Πάνε πολλά,πάρα πολλά χρόνια,αιώνες ολόκληροι από τότε πού γράφτηκε η Βίβλος όπου αποδίδει στο Θεό τα εξής λόγια:«και είπε Κύριος & θεός” ού καλόν είναι τον άνθρωπον μόνον, ποιήσωμεν αύτω βοηθόν κατ” αύτόν.” (Βίβλος, Γένεσις κεφ. Β” στ. 18). Αφήνοντας παρακαταθήκη ότι ο άνθρωπος,αυτός πού πήρε το φύσημα τής ζωής, είναι ο άντρας αλλά για να μην βαριέται μόνος του,ο Θεός χωρίς να εμφυσήσει ζωή αλλά κόβοντας ένα κομμάτι από το πλευρό του,έπλασε τη γυναίκα,την καταστροφή και την αιτία τής πτώσης.Πέρασαν κάποιοι αιώνες,αλλάξαν πολλά πάνω στη γη,αλλάξαν θρησκείες,πολιτικά συστήματα,εξουσίες και κοινωνίες,θα περίμενε κανείς ότι κάπου θα άλλαζε αυτή η αντίληψη.Κι όμως,το 1545 μ.Χ.στο Τρέντο τής Ιταλίας έγινε σύνοδος τών πατέρων τής καθολικής εκκλησίας όπου ένα από τα θέματα πού είχε να ξεκαθαρίσει ήταν η απάντηση στο ερώτημα αν η γυναίκα είναι άνθρωπος.Οι γνώμες ήταν διχασμένες και τελικά έγινε ψηφοφορία όπου επικράτησε ή άποψη πώς ναι,είναι άνθρωπος,με πλειοψηφία μιάς ψήφου.
Πέρασαν κι άλλοι αιώνες,αλλάξαν κι άλλο τα συστήματα, γιναν επαναστάσεις στο όνομα τής δημοκρατίας και τής ισότητας αλλά η αμφιβολία για την ανθρώπινη υπόσταση τής γυναίκας πολύ λίγο έμοιαζε να έχει υποχωρήσει.Το 1916,η Έμιλυ Μέρφυ,καναδέζα δυναμική φεμινίστρια και νομικός μετά από σκληρούς αγώνες για να υπάρχουν και γυναίκες δικαστές στις δίκες γυναικών,καταφέρνει να διοριστεί η ίδια δικαστής,η πρώτη γυναίκα δικαστής στα χρονικά όχι μόνο τού Καναδά αλλά και ολόκληρης τής Βρεττανικής Αυτοκρατορίας. Στην πρώτη της δίκη ωστόσο ως δικαστής την 1η Ιουλίου 1916, ο δικηγόρος του εναγόμενου ισχυρίστηκε ότι η καταδικαστική απόφαση της Μέρφι ήταν άκυρη, καθώς η ίδια ήταν γυναίκα και -σύμφωνα με το νομικό καθεστώς της κοινοπολιτείας από το 1867- η γυναίκα νομικά δεν ήταν άνθρωπος. Η Μέρφυ κατέφυγε στο ανώτατο δικαστήριο τού Καναδά το οποίο συνεδρίασε τελικά το 1928 για να απαντήσει στο ερώτημα αν η λέξη άνθρωπος στο βρεττανικό βορειοαμερικανικό νομικό σύστημα (ο Καναδάς ήταν ακόμη τότε αποικία τής Βρεττανίας) περιελάμβανε και τη γυναίκα.Η απάντηση ήταν χειρότερη και από τη σύνοδο τού Τρέντο:όχι είπε το ανώτατο δικαστήριο,η γυναίκα δεν αποτελεί άνθρωπο με την πλήρη νομική έννοια γι αυτό και δεν μπορούσε να συμμετέχει στις ανώτερες λειτουργίες τού κοινοβουλευτισμού και τής δικαστικής κρίσης.

Πόσο έχουν άραγε αλλάξει τα πράγματα σήμερα;Είμαι σίγουρη ότι πολλοί και πολλές από σάς θα βεβαιώσετε ότι έχουν αλλάξει πάρα πολύ.Μήπως δεν υπάρχουν γυναίκες τώρα σε ανώτατες θέσεις,ακόμα και στα Διευθυντήρια πού καταδυναστεύουν τον κόσμο;Αυτή η άτιμη η γλώσσα όμως για την οποία ο λαός λέει ότι “κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει”,άμα την προσέξουμε λίγο θα δούμε ότι μαρτυράει την αλήθεια.Στις περισσότερες γλώσσες τού δυτικού κόσμου δεν υπάρχει καν λέξη πού να αντιστοιχεί στη λέξη “άνθρωπος”.Η λέξη “άνδρας”χρησιμοποιείται για να δηλώσει και τον αρσενικό και τον άνθρωπο γενικά, κι αυτό κόστισε αρκετούς αγώνες στις φεμινίστριες τών χωρών αυτών για να επιβάλουν την υποχρέωση στα δημόσια έγγραφα να μην χρησιμοποιείται η λέξη άνδρας με την έννοια τού ανθρώπου αλλά να προσθέτουν “άνδρες και γυναίκες”.Τι γίνεται με τη δικιά μας γλώσσα στην οποία υπάρχει η λέξη “άνθρωπος”;Απλά,έχει καταλήξει να σημαίνει αποκλειστικά τον άνδρα.Πριν αρχίσετε να διαμαρτύρεστε θα σάς πω μερικά παραδείγματα.Να ένας χαρακτηριστικός διάλογος :--Πού δίνουμε τα εισιτήρια;

--Σ'εκείνον τον άνθρωπο με την πράσινη μπλούζα. Ο άνδρας πού είχε κάνει την ερώτηση περιφέρει με απορία το βλέμμα του αναζητώντας τον “άνθρωπο”πού τού είπαν και μη καταφέρνοντας να διακρίνει κάτι τέτοιο κάνει την αμείλικτη ερώτηση:-τη γυναίκα εννοείς;

Σας ρωτώ και σάς:θα βρίσκατε φυσιολογική την πρόταση και θα μπορούσατε να πείτε:”έξω από το καφενείο κάθονταν στη λιακάδα δυό άνθρωποι και έπαιζαν τάβλι”; Ναι,θα μπορούσατε να το πείτε με τη βεβαιότητα ότι οι εν λόγω άνθρωποι ήταν άνδρες.Το ίδιο φυσιολογική θα σάς φαίνονταν και η φράση :”απ'τη γωνιά τού δρόμου φάνηκε ένας άνθρωπος μ'ένα παλιό γκρίζο κουστούμι”.Πρόκειται κι εδώ προφανώς για άνδρα.Όμως θα βρίσκατε το ίδιο φυσιολογική τη φράση: ”Βλέπω εκεί κάτω έναν άνθρωπο με πράσινη φούστα”;όχι δε θα σάς ερχόταν να το πείτε κι αν το λέγατε ο συνομιλητής σας μπορεί να σκεφτόταν ότι πρόκειται για σκωτσέζο πού βγήκε έξω με την εθνική του ενδυμασία.Η πιθανότητα με τη λέξη “άνθρωπο”να εννοείτε γυναίκα θα τού ερχόταν στο νου αφού είχε εξαντλήσει όλες τις πιθανότητες να δόσει κάποια άλλη ερμηνεία.Περιγράφοντας μιά πράξη πού γίνεται αποκλειστικά από άνδρες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε με την ίδια ευκολία τη λέξη “άνδρας” ή “άνθρωπος” π.χ. “αυτοί οι δυό άνθρωποι χειροτονήθηκαν σήμερα ιερείς”.Κανένα πρόβλημα.Όμως δε θα λέγαμε ποτέ τη φράση “λίγοι άνθρωποι πιά γεννούν στο σπίτι τους”
Πίσω από τη βιτρίνα τών Διευθυντηρίων και τα κάποια ταγιέρ πού κυκλοφορούν εκεί πια σήμερα,μετά από τόσους αιώνες όπου άλλαξαν συστήματα και εξουσίες,μετά από τόσες ιδεολογίες,αγώνες και επαναστάσεις.εμείς οι ανώνυμες γυναίκες μήπως πρέπει να αναρωτηθούμε πόσο πάψαμε ουσιαστικά να θεωρούμαστε ακόμα σαν το πλευρό τού Αδάμ;