Είναι γνωστό
ότι κάθε φορά πού πλησιάζει μιά από τις
μεγάλες γιορτές απ'αυτές πού έχουν
ονομαστεί “οικογενειακές”,πού
συνηθίζουμε να περνάμε με τούς δικούς
μας ανθρώπους,να κάνουμε κάτι ιδιαίτερο
αυτές τις μέρες,να στολίζουμε το σπίτι
ή να μαζευόμαστε στο ύπαιθρο και να
στρώνουμε ένα πλουσιότερο τραπέζι,ξέρουμε
ότι,χωρίς να το συνειδητοποιούμε,κάνουμε
έναν απολογισμό αυτές τις μέρες :ποιοί
είναι πραγματικά οι δικοί μας άνθρωποι;Και
ξέρουμε ακόμα ότι για κάποιους (-ες ) η
απάντηση είναι δυσάρεστη.Κανένας.Για
κάποιους και κάποιες ένα φέις μπουκ
είναι όλη η ζωή τους,μόνο εικονικές και
τυπικές σχέσεις και μ'αυτές δεν στρώνεις
τραπέζι τού Πάσχα.Αν μάλιστα σ'αυτό
έρχεται να προστεθεί και η οικονομική
εξαθλίωση πού φέρνει η κρίση τότε τα
πράγματα είναι πραγματικά άσχημα.
Οι εκκλήσεις
πού έρχονται από διάφορες μεριές να
σκεφτούμε αυτές τις μέρες και να
βοηθήσουμε αυτούς πού δυστυχούν είναι
μιά πολύ παλιά πρακτική,πού τώρα έχει
περασει και στο κίνημα.Προσωπικά δεν
την υιοθετώ και έχω πολλές ενστάσεις
για τις οποίες δεν θα είχα σκοπό να
μιλήσω γιατί έχουν πολλά ειπωθεί από
άλλους και επειδή αναγνωρίζω ότι τα
άτομα πού την ασκούν έχουν τις καλλίτερες
προθέσεις και έχουν διαλέξει έναν πολύ
δύσκολο δρόμο.Είδα όμως κάποια συνθήματα
για τα οποία θα ήθελα να πω κάτι γιατί
βάζουν ένα νέο στοιχείο στην πρακτική
πού έχει ονομαστεί “αλληλέγγυα” πού
την κάνει ακόμα πιό δύσκολη, ασήκωτη
ίσως.Είδα για παράδειγμα το σύνθημα από
διιάφορες μεριές:”Κανείς μόνος του το
Πάσχα”. Συνήθως εννοούν,λέγοντας
αυτό,την οικονομική στήριξη πού πρέπει
να έχουν όσοι δεινοπαθούν,αλλά είναι
και κάποιοι πού το εννοούν κατά γράμμα
:ζητούν την στήριξη και σε ψυχικό επίπεδο
τών μοναχικών ανθρώπων,αυτών πού δεν
έχουν δικούς τους για να περάσουν τις
μέρες τής γιορτής είτε έχουν ανάγκη και
οικονομικής βοήθειας,είτε όχι.Εμένα
τέτοιες προτροπές μού γεννούν τα εξής
ερωτηματικά:
--Πρώτα-πρώτα
γιατί θεωρείται απαραίτητα κακό πράγμα
η μοναξιά;Υπάρχουν άνθρωποι πού την
έχουν επιλέξει μόνιμα ή τουλάχιστον
την αποζητούν αυτόν τον καιρό με τις
εξοντωτικές δουλειές και υποχρεώσεις.Η
μοναξιά μπορεί να είναι δημιουργική,να
βοηθάει να γίνουν πράγματα πού δεν
μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς
αυτοσυγκέντρωση ή,πιό απλά,είναι ευκαιρία
για λίγη ξεκούραση πού κι αυτή είναι
ανάγκη τού ανθρώπου.Αρκετοί απ'αυτούς
πού έχουν επιλέξει τη μοναξιά διαμαρτύρονται
γιατί τέτοιες μέρες βομβαρδίζονται από
προτάσεις να πάνε κάπου για να μην είναι
μόνοι τους ενώ εκείνοι μόνοι τους ήθελαν
να είναι.Συχνά αποφασίζουν να ανταποκριθούν
όχι από διάθεση αλλά από φόβο μήπως
προσβάλουν τον άλλο.Σ'αυτής τής κατηγορίας
τούς ανθρώπους τα καλέσματα δεν είναι
βοήθεια αλλά ενόχληση.
--Έπειτα,γι
αυτούς πού δεν έχουν επιλέξει τη μοναξιά
αλλά έχουν βρεθεί μόνοι τους,είμαστε
σίγουροι ότι η προσφορά συντροφιάς γι
αυτές τις μέρες βοηθάει ή μήπως κάνει
το συναίσθημα τής μοναξιάς πιό
αφόρητο;Πιστεύω ότι αυτό το τελευταίο
ισχύει για μιά μεγάλη κατηγορία-τη
μεγαλύτερη ίσως-μοναχικών ανθρώπων.Είναι
αυτοί πού θα θέλαν συντροφιά αλλά δεν
θεωρούν σαν τέτοια ανθρώπους με τούς
οποίους δεν συνδέονται με κάποιον ψυχικό
δεσμό όσο κι αν τούς εκτιμούν.Είναι
αυτοί πού ανάμεσα σε ανθρώπους όχι
ιδιαίτερα γνωστούς νοιώθουν πιό μόνοι
παρά στην κάμαρά τους.Είναι αυτοί ακόμα
πού θα θέλαν μιά πρόσκληση αλλά μιά
πρόσκληση πού να απευθύνεται στούς
ίδιους προσωπικά και να προέρχεται από
κάποιους πού αποζητούν την παρέα τους
και όχι να νοιώθουν ότι τούς καλούν για
να μην είναι μόνοι τους και ότι έτσι
γίνονται αντικείμενο μιάς προσβλητικής
για την αξιοπρέπειά τους συμπόνοιας,ότι
αντιμετωπίζονται σαν ζητιάνοι τής
ανθρώπινης παρουσίας,γιατί έτσι μπορεί
να προσλάβουν μιά τέτοια πρόσκληση.Εκείνοι
και εκείνες πού έχουν ιδιαίτερη ευαισθησία
στο θέμα τής αξιοπρέπειας, όπως δεν θα
δεχτούν μιά τσάντα με τρόφιμα με όση
λεπτότητα κι αν τούς προσφερθεί,έτσι
θα πληγωθούν και από μιά προσφορά
συντροφιάς πού δεν απευθύνεται στούς
ίδιους σαν πρόσωπα αλλά στην μοναξιά
τους.
--Τέλος
ναι,υπάρχουν βέβαια και κάποιοι μοναχικοί
άνθρωποι πού υποφέρουν τόσο γι αυτό
ώστε να εκτιμήσουν μιά οποιαδήποτε
προσφορά παρέας.Είναι αυτοί πού θα
ανταποκριθούν με τη μεγαλύτερη
ευκολία,ειδικά αν έχουν ανάγκη και το
προσφερόμενο φαγητό.Αλλά αυτοί οι
άνθρωποι,αναρωτιέμαι,το πρόβλημα το
έχουν με το Πάσχα ή είναι μόνιμο;Μπορεί
γι αυτούς οι μέρες τών γιορτών να είναι
ιδιαίτερα δύσκολες αλλά φοβάμαι ότι οι
πολύ μεγαλύτερες ανάγκες τους πού δεν
καταφέρνουν συνήθως ή και δε θέλουν να
τις κρύψουν δημιουργούν συνειδητά ή
ασυνείδητα, ένα καθεστώς αφόρητης πίεσης
στα άτομα πού θέλησαν να τούς βοηθήσουν
και τα οποία,έχουν βέβαια και τα δικά
τους προβλήματα .Πώς θα καταφέρουν να
ανταπεξέλθουν;
Μήπως τελικά
η προσπάθεια να νικήσουμε τη μοναξιά
τού άλλου είναι κάτι πολύ πιό βαρύ κι
από την προσπάθεια να βοηθήσουμε τη
φτώχεια του;Φοβάμαι πώς ναι και πιστεύω
ότι χρειάζονται συνολικότερα σχέδια
για να χτυπηθεί η περιθωριοποίηση τών
ανθρώπων σχέδια πού να εντάξουν τούς
ανθρώπους σα μονάδες σε ένα λειτουργικό
σύστημα ζωής (π.χ. να ξαναστήσουμε τις
κοινότητες).Αλλά αυτό είναι μεγάλη
συζήτηση στην οποία θα επανέλθω.
