Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΟΠΩΣ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΟ ΛΙΒΑΔΙ

Ψάχνοντας να βρω κάποια άρθρα με συνολική αναφορά στο θέμα της παγκοσμιοποίησης μού έκανε εντύπωση ο τρόπος τής ωραιοποίησης και εξωραϊσμού που επιχειρείται συνήθως στην παρουσίαση του φαινομένου αυτού ακολουθώντας μάλιστα παρόμοιους κανόνες και επιχειρήματα έστω κι αν έχουν γραφεί σε διαφορετική χρονική στιγμή. Πολλές οι προσπάθειες και από πολλές μεριές να πάρουν την παγκοσμιοποίηση να της βάλουν πούδρα και κραγιόν, να την κάνουν όμορφη ψελλίζοντας καμιά φορά για χάρη της «αντικειμενικότητας», σιγανά για να μην πολυακουστούν και κάτι για κάποια ελαττωματάκια που μπορεί να έχει τα οποία όμως δεν χαλούν την ειδυλλιακή εικόνα που έχουν σήριαλ όπως το «Μικρό σπίτι στο λιβάδι» με ανθρώπους που τρέχουν με ξέπλεκα μαλλιά προς τον ήλιο.

Για να χαλάσουμε λίγο τη σούπα εξετάζοντας τα επιχειρήματα με τα γενικευμένα σχεδόν κλισέ.

Μια λέξη που θα συναντήσουμε σχεδόν παντού είναι το αναπόφευκτη. Αυτό αποτρέπει τον προβληματισμό για τρόπους αντίστασης, αν είναι αναπόφευκτη είναι κάτι σαν φυσικό φαινόμενο, μπορεί κανείς να αντισταθεί στον κεραυνό, στη βροχή, στην άνοιξη; Η προτροπή είναι να κοιτάξουμε πώς θα ζήσουμε καλλίτερα μέσα σ’ αυτήν. Αν δούμε όμως τους ορισμούς που δίνονται αυτό το «αναπόφευκτη» δημιουργεί πολλά ερωτηματικά. Μερικοί τέτοιοι ορισμοί εστιάζουν στον οικονομικό πυρήνα της παγκοσμιοποίησης.  Η ελεύθερη ροή κεφαλαίων, οι χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, τα τραπεζικά προϊόντα, το εμπόριο και οι συναλλαγές που ασφυκτιούν μέσα στα εθνικά σύνορα και επόμενο ήταν κάποια στιγμή να τα σπάσουν και να ξεχυθούν στον κόσμο αποζητώντας μια ελευθερία χωρίς φραγμούς. Πόσο φυσικό και αναπόφευκτο ήταν όμως το χρήμα που εφευρέθηκε σαν ισοδύναμο για να διευκολύνει τις ανταλλαγές προϊόντων να καταλήξει μέσα στούς «ναούς» των μεγάλων τραπεζών να γίνει ένα εμπόρευμα το ίδιο που να αυξάνει συνέχεια την αξία του με κόλπα ασύλληπτα από το νου του μέσου ανθρώπου χωρίς καμιά αντιστοιχία πια σε παραγόμενα προϊόντα, να γίνει μια φούσκα για να χρηματοδοτήσει πολέμους, να ενισχύσει εταιρείες παραγωγής γιγάντιων προΙόντων και άλλες τέτοιες ευγενείς δραστηριότητες, μια φούσκα που για να μη σκάσει χρειάζεται να μαζευτεί στα «ιερά» αυτών των μεγάλων τραπεζών το ρευστό ολόκληρου του πλανήτη; Που για να μην σκάσει η φούσκα των ανεξέλεγκτων δανείων και άλλων τραπεζικών προϊόντων με τα οποία τροφοδότησαν οι μεγάλες τράπεζες τον τομέα της οικοδομής θα πρέπει να δημευτούν τα κτίρια επίσης όλου του πλανήτη; Ήταν αυτά τα φαινόμενα και η συνακόλουθη ροπή τους να σπάσουν όλα τα σύνορα μια φυσική διαδικασία σαν τη βροχή ή αποτέλεσμα μιάς αδίστακτης και εγκληματικής λειτουργίας και μιάς τάσης για πλουτισμό και εξουσία μιάς ελίτ  η οποία δημιουργήθηκε και δυνάμωσε σιγά –σιγά στις όχθες όπου κυλούσαν οι ποταμοί του χρήματος και των γιγάντιων προϊόντων που τους αντιστοιχούσαν; Αποτέλεσμα μιάς φιλοδοξίας, κάποιων συμφερόντων και μιάς αδίστακτης νοοτροπίας πού αυτή πραγματικά δεν είχε σύνορα και δεν της έφτανε όλη η γη και η οποία αν δεν υπήρχε, ίσως καμιά παγκοσμιοποίηση και κανένα σπάσιμο συνόρων να μη συνέβαινε.

Χαρακτηριστική είναι η έμφαση που δίνεται σε μια υποτιθέμενη ευνοϊκή εξέλιξη για τους λαούς .Η παγκοσμιοποίηση είναι λένε για να φέρει την ευτυχία σε όλο και μεγαλύτερες μάζες ανθρώπων. Επιτρέποντας την προηγμένη τεχνολογία ,τις γνώσεις ,τη δημοκρατία και εξασφάλιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου να φτάσουν σε χώρες που αγνοούσαν όλα αυτά. Η Βικιπαίδεια μάλιστα παραθέτει απόψεις που συγκρίνουν το επίπεδο ζωής στις αρχές του προηγούμενου αιώνα με το σημερινό, τη μείωση του αναλφαβητισμού, την αυξημένη πρόσβαση σε πόσιμο νερό και ηλεκτρισμό, την παροχή ιατρικών υπηρεσιών κ.λ.π. και τις αποδίδει στην προώθηση της παγκοσμιοποίησης. Επίσης και την επέκταση του δικαιώματος ψήφου που το ονομάζει διεύρυνση της δημοκρατίας. Πρόκειται για απάτη. Άνοδος του βιοτικού επιπέδου υπήρξε πραγματικά αυτό το διάστημα αλλά δεν ήταν στα τελευταία χρόνια της μαζικής επίθεσης του νεοφιλελευθερισμού, απαραίτητο σύντροφο της παγκοσμιοποίησης αφού χωρίς αυτόν δεν μπορούν να πετύχουν τον στόχο τους οι πολυεθνικές που αναπτύσσονται ραγδαία μαζί με τη διάδοση της παγκοσμιοποίησης και εκτοπίζουν τα ίδια τα κράτη από την άσκηση της εξουσίας. Για έκρηξη της παγκοσμιοποιητικής διαδικασίας δεν μπορούμε  να μιλάμε για πριν την δεκαετία του ΄90 παρόλο που υπήρξε προπομπός το παράδειγμα της Χιλής. Και από τότε μέχρι σήμερα, ειδικά τα τελευταία χρόνια, μαζί με την ακραία προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων που επιβάλλουν οι πολυεθνικές η οποία φέρνει την εκποίηση κάθε κρατικής περιουσίας, και των ίδιων των κρατών ουσιαστικά με κατάργηση ο,τιδήποτε ονομαζόταν «κράτος πρόνοιας», οι μάζες σπρώχνονται στην εξαθλίωση και ένα μέρος τους επιβιώνει μόνο από τις φιλανθρωπίες ή αυτοκτονεί ενώ χάνονται δικαιώματα κατακτημένα με αίμα και αγώνες . Για τα μεσαία στρώματα είναι η ολική καταστροφή, απλά παύουν να υπάρχουν. Κι ενώ συμβαίνουν όλα αυτά οι δείκτες της οικονομίας πιθανόν να δείχνουν «ανάπτυξη» αν δεν πρόκειται για υπερχρεωμένη χώρα ή απλά η ανάπτυξη να χρεώνεται στα μητροπολιτικά κέντρα απ’ όπου εκπορεύονται οι διαδικασίες και δίνονται τα δάνεια. Πρόκειται απλά για μια άνευ προηγουμένου μεταφορά πλούτου από τα χαμηλά στρώματα στους εκλεκτούς του νέου συστήματος. Αυτή είναι η ευτυχία που περιμένει τις μάζες στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, τίποτα όμως από αυτά δεν αναφέρονται ή αναφέρονται εντελώς εξωραϊσμένα σε πολλές σελίδες συνολικής παρουσίασης του φαινομένου της παγκοσμιοποίησης (συμπεριλαμβανομένης και της Βικιπαίδεια). Η παγκοσμιοποίηση παρουσιάζεται να φτιάχνει ανθρώπους που ευημερούν, που είναι ενημερωμένοι που έχουν κερδίσει τη δημοκρατία και λαούς που αποβάλλουν τα «εθνικιστικά» χαρακτηριστικά τους για να ζήσουν με αλληλεγγύη σε πολυπολιτισμικές κοινωνίες.

Εδώ βρίσκεται το άλλο θαυμαστό κατόρθωμα των άρθρων που σερβίρουν μια αποδεκτή για το σύστημα παρουσίαση της παγκοσμιοποίησης. Κατορθώνουν είτε να εξαφανίσουν εντελώς το φαινόμενο της αποδόμησης και ουσιαστικής κατάργησης των εθνικών κρατών είτε να το παρουσιάσουν με εντελώς παραπλανητικό τρόπο. Ένα στοιχείο χωρίς το οποίο δεν είναι δυνατόν να εννοηθεί η παγκοσμιοποίηση. Το πρώτο το πετυχαίνει η Βικιπαίδεια. Ούτε λέξη. Εκεί που έχει τον ορισμό και λέει για είδη παγκοσμιοποίησης βιομηχανική, χρηματοπιστωτική, κ.λ.π. αναφέρει και σαν πολιτική παγκοσμιοποίηση μόνο το εξής: «επέκταση των πολιτικών συμφερόντων σε περιοχές και χώρες που δεν γειτνιάζουν με τα πολιτικά ισχυρά κράτη». Όχι κυρία Βικιπαίδεια δεν είναι αυτό μόνο που συμβαίνει στην εποχή της παγκοσμιοποίησης. Αυτό γινόταν πάντα και σε παλιότερες εποχές και τότε λεγόταν αποικιοκρατία. Μόνο που η αποικιοκρατία ήταν μια καθαρή κατακτητική και υποδουλωτική διαδικασία που γινόταν με στρατιωτική επέμβαση, οι λαοί ξέραν ότι ήταν υπόδουλοι, οι ξένοι διοικητές διορίζαν κάποιους ντόπιους τοποτηρητές πού οι λαοί ξέραν ότι ήταν άνθρωποι των κατακτητών και προδότες. Για το φαινόμενο της υποδούλωσης χωρίς πάντα τη χρήση στρατού αλλά με τη μέθοδο του χρέους, χωρίς πάντα την επιβολή δικτατορίας αλλά με τη διατήρηση στις χώρες των εκλογών και ενός τυπικού κοινοβουλίου που έχει μόνο να διεκπεραιώνει αποφάσεις οι οποίες έρχονται από τα Διευθυντήρια του κόσμου,  δε λέτε απολύτως τίποτα. Κι όμως είναι το είδος της «δημοκρατίας» που όλο και περισσότερο κερδίζει έδαφος στον καιρό της παγκοσμιοποίησης. Και που βέβαια σημαίνει ουσιαστική κατάργηση των εθνικών κρατών και κρυφή αποικιοποίησή τους, διαδικασία αδιαχώριστη από τον οικονομικό φιλελευθερισμό, την εξαθλίωση των μαζών, την ξέφρενη ιδιωτικοποίηση και το βαθμιαίο πέρασμα όλων των πρώην κρατικών αρμοδιοτήτων σε ξένα και ανεξέλεγκτα από τους πολίτες υπερεθνικά κέντρα, στις Μ.Κ.Ο., ή άμεσα στις πολυεθνικές ,διαδικασία που θα ολοκληρωθεί με την εφαρμογή της  TPP (Trans Pacific Partnership) συμφωνίας εμπορικών ανταλλαγών η οποία εκχωρεί στις πολυεθνικές δικαιώματα κράτους. Και η οποία κατάργηση των εθνικών κρατών συμβαδίζει με ένα μαζικό ξερρίζωμα πληθυσμών που καταστρέφουν με τις βόμβες για να τους φέρνουν αλλού με την ελπίδα να καταστρέψουν και την δικιά τους πολιτιστική ταυτότητα και των λαών που τους υποδέχονται ώστε να γίνουν κατορθωτές οι πολυπολιτισμικές και άμορφες κοινωνίες που ονειρεύτηκε ο κ. Σόρος.

Κάποιοι ορισμοί αναφέρουν μεν την προοπτική της επέμβασης στα εθνικά κράτη αλλά την εξωραίζουν, δεν καταργούνται λέει κι ας εκχωρούν όλες τις αρμοδιότητές τους αλλού αλλά οι κυβερνήσεις αποκτούν εξουσίες στη διαμόρφωση της παγκόσμιας πολιτικής. Ποιες κυβερνήσεις διαμορφώνουν τέτοια πολιτική, κάποιες σαν τη δικιά μας για παράδειγμα; Σε ποιους απευθύνονται αυτές οι υποθέσεις που δεν είναι ούτε για το νηπιαγωγείο;

Δε χρειάζεται να μιλήσουμε καν πιστεύω  για το πόσο «φυσιολογική και αναπόφευκτη» υπήρξε αυτή η διαδικασία. Τόσο ώστε από δεκαετίες  όλων των ειδών οι επιστήμονες του πολέμου, της οικονομίας, μαζί με ψυχολόγους ειδικευμένους στον έλεγχο των μαζών και στη διαμόρφωση των συνειδήσεων καταστρώνουν σχέδια για το πώς θα πείσουν τις μάζες ότι όλα αυτά είναι για το συμφέρον τους, ότι φτιάχνουν έναν κόσμο σαν το «Μικρό σπίτι στο λιβάδι» και ότι μάλιστα δεν είναι ιδέες που έρχονται απ’έξω αλλά είναι δικές τους ιδέες και έχουν σχέση μ’ αυτά που είχαν πει οι δικοί τους θεωρητικοί.

Όλα αυτά είχαν συμβεί και σε έναν παμπάλαιο μύθο, τον μύθο της Βαβέλ όπου όλοι οι άνθρωποι είχαν μαζευτεί σε ένα μόνο πύργο με σχέδιο να  φτάσουν μέχρι τον ουρανό. Εκεί το σχέδιο χάλασε γιατί δεν υπήρχε ομοιογενοποίηση και μιλούσαν πολλές γλώσσες. Σαν να τον σκέφτηκαν τον μύθο αυτό τα Διευθυντήρια της παγκόσμιας ελίτ και κάνουν μια τεράστια προσπάθεια να πετύχουν την τέλεια ομοιογενοποίηση για τον δικό τους πύργο της παγκοσμιοποίησης. Όμως είναι αυτό ακριβώς που δεν έχουν ακόμα καθόλου ικανοποιητικά πετύχει. Προς μεγάλη τους στενοχώρια οι άνθρωποι συνεχίζουν να παραμένουν διαφορετικοί. Μήπως αυτό κάνει τον πύργο  να καταρρεύσει; Αυτό κι άλλα που μπορούμε να σκεφτούμε. Βαβέλ ίσως να σημαίνει ελπίδα.