ΕΚΕΙΝΟΣ Ο ΜΑΗΣ....
Χτες ξαφνικά και απροειδοποίητα ήρθε και με βρήκε ο Μάης.Δεν τον περίμενα,δεν τον είχα καλέσει.Δεν χάρηκα και ούτε τον καλωσόρισα.Συνήθως φροντίζω να βρίσκουν κλειστές τις πόρτες μου τέτοιες επισκέψεις αλλά φαίνεται είχε χαλαρώσει η επαγρύπνησή μου,κάποια χαραμάδα θα βρήκε ανοιχτή και μπήκε.
Τι με ρωτάτε;Ποιός Μάης και για ποιό πράγμα μιλάω;Ναι,βέβαια,δίκιο έχετε να μην ξέρετε.Περάσανε τόσα χρόνια και τόσοι Μάηδες από τότε.΄Ηρθαν άλλες γενιές που δεν ξέρουν και χρειάζονται εξηγήσεις.Γιατί εμείς που ζήσαμε εκείνη την εποχή- έστω και πολύ ξώφαλτσα στην Ελλάδα τής Δικτατορίας-ξέρουμε τι εννοούμε.Οι άλλοι ήταν απλώς Μάηδες κάποιοι Μάηδες.Εκείνος ήταν Ο ΜΑΗΣ,ο ένας και μοναδικός.Ο Μάης τού 68.Πού δεν ήταν ένας μήνας αλλά μιά ολόκληρη εποχή η οποία είχε αρχίσει αρκετά πριν το 68 και αρκετά μετά σβήσαν οι τελευταίες αναλαμπές της.
Δεν τολμούσα να σηκώσω το κεφάλι αλλά το κατάλαβα αμέσως ότι είχε μπεί στο δωμάτιο.Φύσηξε ένας άλλος αέρας.Αυτή την πνοή θα την γνώριζα ανάμεσα σε χίλιες άλλες.
΄Εδεχνε πολύ δυσαρεστημένος.
-Πού είναι οι αφίσσες μου;Τα συνθήματά μου πού κολλούσες στούς τοίχους πού είναι;
-Τα συνθήματα δεν τα κόλλησα τότε αλλά αργότερα.Εδώ τότε ήταν Ελλάδα και Χούντα...ψέλλισα.
-Δεν ήταν αργότερα.Εγώ δεν έφυγα το 68.Πού είναι τα συνθήματα;
-Πάλιωσαν και τα κατέβασα.Τα χαρτιά κιτρινίζουν με το χρόνο.Ούτε θυμάμαι τι είχα γράψει τότε.
-Να σού θυμίσω εγώ μερικά.
Η Φαντασία στην Εξουσία
-Αυτό μοιάζει ειρωνικό.Στην Εξουσία είναι τώρα το ΔΝΤ και η Διεθνής τών Τραπεζών.Πώς να τούς κατεβάσεις και να βάλεις την Φαντασία;
-Και τότε αυτοί ήταν αλλά φαινόντουσαν λιγότερο,εντάξει δεν ήταν τόσο ισχυροί.
Η ζωή θα είναι μιά συνέλευση που δεν τελειώνει ποτέ.
Πωπω!Δε λέγονται τώρα τέτοια συνθήματα.Θα μάς δείρουν.θα πρέπει να εξηγείς μαζί τι ήταν τότε οι συνελεύσεις πού γκρέμιζαν και ξαναχτίζαν τον κόσμο απ'την αρχή.Αν νομίσει κανείς ότι λέμε να μην τελειώνουν οι σημερινές συνελεύσεις,θα ανατριχιάσει.
-Μερικά πράγματα δεν μπορείς να τα εξηγείς,πάντα κάτι ξεφεύγει από τις εξηγήσεις,τέλος πάντων,άλλο σύνθημα πού είχες:
Το μόνο κόκκινο Πανεπιστήμιο είναι αυτό που καίγεται είναι αυτό που καίγεται
-Σούτ!Μη σ'ακούσει κανένας.Τότε το εννοούσαμε συμβολικά.Να καεί εννοούσαμε το περιέχόμενο και οι μέθοδες τής γνώσης στην υπηρεσία τού συστήματος.Αν το ακούσουν τώρα θα πάνε να κάψουν τα ντουβάρια και τα θρανία αφήνοντας τη γνώση όπως είναι.
-Μην ανησυχείς.Σήμερα δεν υπάρχει κανένας προβληματισμός πώς θα είναι ένα “κόκκινο Πανεπιστήμιο”.¨Ενα άλλο:
Κάτω από τα βότσαλα βρίσκεται η παραλία
-Αυτό δεν θα το καταλάβουν,θα ρωτούν τι σημαίνει
Η Επανάσταση θα είναι μιά γιορτή ή δεν θα υπάρχει
-Αυτό άρεσε και στην παραδοσιακή Αριστερά και έγινε αφετηρία τού θεσμού των Φεστιβάλ τών νεολαιών τους.Μόνο που δεν ισχύει και το αντίστροφο.Μια γιορτή δε σημαίνει ότι υπάρχει Επανάσταση.
Διάφορα συνθήματα ενάντια στην καταναλωτική κοινωνιά και για την κατάργηση τών συνόρων
-Τώρα μάλιστα.Αυτά τα υιοθέτησε η Διεθνής τών Τραπεζών.Αυτή καταργεί τις καταναλωτικές συνήθειες.Σε λίγο δεν θα έχουμε ούτε τρόφιμα.Αυτή καταργεί και τα σύνορα για να διευκολύνεται η “ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων” και να μην εμποδίζεται η απεριόριστη εξουσία που θέλει να ασκήσει.
Να είμαστε ρεαλιστές,να ζητάμε το αδύνατο
Αυτό ήταν το αγαπημένο σου και το ήθελες με μεγαλύτερα γράμματα.Ούτε αυτό δεν θυμάσαι;
-Μμ.Αυτό κάτι λέει γιατί μάς ζητά να το πούμε στον εαυτό μας.΄Ισως να περνάει και σήμερα αν διευκρινιστεί ποιό “αδύνατο” είναι αυτό πού μπορεί να ζητήσουμε.Αν δεν υπάρχει κάποια πρακτική να το συνδέσεις δεν θα πάει πιο πέρα από τις φαντασιώσεις.Και άκου να σού πω,τέλειωνε με τα συνθήματα.Τα μάζεψα σού είπα και τα κατέβασα.Κάποια στιγμή δεν είχα τι να τα κάνω.Τα πόστερ τα είχα κατεβάσει πιό πριν.Αυτά τα θυμάμαι.Είχα τον Βελουχιώτη και τον Τσε Γκεβάρα.τον Βελουχιώτη δεν θα τον ψάχνεις βέβαια,δεν ήτανε δικός σου.Τον είχα βάλει τότε πού φωνάξαμε το σύνθημα:”ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ”.Τον Τσε Γκεβάρα κι αν τον κατέβασα εγώ δεν θα δυσκολευτείς καθλολου να τον βρείς,φοριέται πολύ τελευταία.Σε λίγο θα τον βάλουνε στα σώβρακα και στα σφουγγαρόπανα.
Δεν έμοιαζε να πείθεται.Η φωνή πού άκουγα συνέχιζε να είναι θυμωμένη.
-Και τα βιβλία μου πού είναι;
-Κι αυτά τα μάζεψα.Μού πιάνανε το χώρο.Να,σ'αυτό το ντουλάπι τα έχω,το βλέπεις εκεί;΄Εχω βάλει και ταμπέλα:¨Μαρξισμός-Λενινισμός”.
-Και τα δικά μου βιβλία στο “μαρξισμό-λενινισμό” τα έβαλες;Στη Γαλλία είχα βέβαια κάμποσο μαρξισμό,όμως από τα νεανικά έργα τού Μαρξ,στην Αμερική καθόλου.
-Εσύ είπες ότι δεν τέλειωσες το 68,το αναιρείς τώρα;Πριν φύγεις και καθώς νοιώθαμε ότι έφευγες,ένα μεγάλο κομμάτι από μάς δεν βρήκε άλλο καταφύγιο από τις παλιές θεωρίες,μήπως δεν το ήξερες αυτό;Τι εννοείς δικά σου βιβλία;Την”Κοινωνία τού Θεάματος”,την “Επανάσταση τής Καθημερινής ζωής”και τα ρέστα;Αυτά να σού πω,τότε δεν τα είχα πολυκαταλάβει.΄Αλλοι που ήταν μεγαλύτεροι και στην καρδιά τών γεγονότων τα είχαν βέβαια σημαία τους.Εγώ τέλος πάντων όλα μαζί τα έχωσα στο μπαούλο.
Είχα αρχίσει να εκνευρίζομαι και να βρίσκω το θάρρος να τού τα ψάλλω.
-΄Ακου να δεις,τι θέλεις και ήρθες τώρα;Τι ζητάς με τις ερωτήσεις σου;πώς σού ήρθε να ψάχνεις στη σημερινή κατάσταση τα δικά σου τα χνάρια;Εσύ ήρθες,μάς ξεσήκωσες,μάς γέμισες σχέδια για μιά άλλη κοινωνία πού να μη μοιάζει σε τίποτα με τη σημερινή κι έπειτεα έσβησες.Εμείς έπρεπε να περάσουμε τη φάση πού όλα καταλάγιαζαν ενώ έπρεπε και να επιβιώσουμε.Τι ψάχνεις τώρα,να βρείς τούς οπαδούς σου όπως τούς ήξερες;΄εχουν περάσει τόσα χρόνια από τότε.Δεν μπορείς να μεταφερθείς στο σήμερα,δεν ξαναζωντανεύεις,δεν επαναλαμβάνεσαι.Δεν είσαι ζωή πιά,είσαι Ιστορία.Ξαναμπές στο χρονοντούλαπο σε παρακαλώ.
Είχα πιά σηκώσει το κεφάλι μου και τόλμησα να κοιτάξω απέναντι.Και τι να δω;Ο Μάης δεν ήταν πιά μόνο αέρας.Είχε πάρει μιά μορφή πού με κοίταζε κι εκείνη.Ταραχτήκαμε και οι δυό.Εκείνη γιατί δε με αναγνώρισε,εγώ ακριβώς για το αντίθετο,γιατί την ήξερα πολύ καλά.Ήταν ένα νεαρό κορίτσι.Φορούσε τη μαύρη ποδιά τού σχολείου πού φορούσαμε τότε.Κρατούσε στο χέρι τα σχολικά βιβλία γεμάτα στο περιθώριο με ειρωνικά σχόλια για την ποιότητα τής “γνώσης”πού θέλαν να μάς δόσουν.Είχε στα μάτια την αγριάδα τής εφηβικής εξέγερσης.Και με κοίταζαν πολύ επίμονα αυτά τα μάτια.Ναι,αυτή ήμουνα εγώ την εποχή εκείνου τού Μάη.Θύμωσα πολύ.
-Τι θες εσύ εδώ;τής λέω.Εσύ μού κουβάλησες το Μάη;΄Εξω αμέσως από δω.Και οι δυό δε χωράμε σ'αυτό το δωμάτιο.
Σηκώθηκα να την πετάξω έξω,αλλά,σαστισμένη,πήγαινε μόνη της προς την πόρτα.
-Συγνώμη,ψιθύρισε,κάποιο λάθος έκανα.Κάπου αλλού ήθελα να πάω.Μα ποιά είσαστε εσείς κυρία μου;
΄Ετσι έγινε και γύρισε για μιά στιγμή εκείνος ο Μάης να διαμαρτυρηθεί που τον ξέχασα.Δεν είχε δίκιιο αλλά λυπήθηκα πού τον θύμωσα,όσο νάναι,παλιός γνώριμος είναι. Και είπα να κάνω κάτι για να τον εξευμενίσω.Να μιλήσω γι'αυτόν.Δεν είναι καθόλου εύκολο κάτι τέτοιο και δεν είναι κι επιθυμητό στούς χώρους που λέγονται “κίνημα”.΄Ανθρωποι πού δεν έχουν αντίρρηση να ασχοληθύν με την μπολσεβίκικη επανάσταση,με την Εθνική Αντίσταση,ακόμα και με το 1821,διαμαρτύρονται άμα αρχίζουν αναφορές στο Μάη,το θεωρούν παρελθοντολογία.Οι αρνητικές διαθέσεις έχουν το λόγο τους πιστεύω και καλλιεργούνται από δυό αντίθετες μεταξύ τους πηγές.Εκείνους που δεν την ήθελαν καθόλου και ενοχλήθηκαν πολύ από εκείνη την εξέγερση και εκείνους που την λάτρεψαν.
- Εκείνοι που δεν την ήθελαν ήταν βέβαια πολλοί.Κάποιος χώρος όμως ενοχλήθηκε πέρα από τούς άλλους και τότε και μέχρι σήμερα καλλιεργεί άμεσα και έμμεσα ένα αρνητικό κλίμα στο να ψαχτεί ο Μάης.Είναι ο χώρος τής παραδοσιακής Αριστεράς και όχι άδικα βέβαια από τη μεριά τους:ο Μάης δεν ήταν δικός τους και μάλιστα είχε σημάνει το τέλος τής κυριαρχίας τους στο χώρο τών κινημάτων.μετά το Μάη έπρεπε να αναζητήσουν άλλα στηρίγματα και οπωσδήποτε θα χα΄ναν μεγάλο μέρος από τη δύναμή τους.Κι επειδή θα ήταν αδύνατον να τον ενσωματώσουν στη δική τους παράδοση όπως κάναν σε άλλες περιπτώσεις που τούς είχαν ξεφύγει επόμενο ήταν να επιδιώξουν τη συκοφάντηση και την απαξίωσή του.Συχνά προτιμούν να παρακάμπτουν το σκόπελο με προτροπές όπως:”αρκετά με τον Μάη,ας κοιτάξουμε το σήμερα,λες και μπαίνει κανένα διαζευκτικό:ή τον Μάη ή το σήμερα.Η σιωπή σ'αυτή την περίπτωση βοηθάει τη λήθη.
-Εκείνοι που λάτρεψαν το Μάη πολύ συχνά λειτουργούν το ίδιο διαβρωτικά για τη φήμη του.Επειδή τον περιβάλουν με μιά νοσταλγία που δε λέει τίποτα στις επόμενες γενιές.Επειδή δεν τον αντιμετωπίζουν σαν Ιστορία αλλά σαν οδηγό για δράση.Επειδη συχνά λόγω τού Μάη αποδίδουν στη γενιά τους μια ανωτερότητα σε σχέσημε τις επόμενες σαν τούς παλιούς μπολσεβίκους προκαλώντας την επίθεση τών νέων,δείχνοντας έτσι και άγνοια για τις συνθήκες που γέννησαν εκείνη την εποχή τών αγώνων.Επειδή θέλουν ολόκληρο το Μάη, τη δικιά τους επανάσταση, και ονειρεύονται μια επανάληψή του χωρίς να βλέπουν πόσα στοιχεία εκείνης τής εξέγερσης είναι πια σήμερα ξεπερασμένα και χωρίς να αναζητούν αν υπάρχουν άλλα διαχρονικά.Επειδή κουβαλούν βιώματα με έντονη συναισθηματική φόρτιση γιατί εκείνη η Επανάσταση,σε αντίθεση με ότι συνέβαινε παλαιότερα,επέτρεπε τα συναισθήματα και τις συγκινήσεις,τα επεδίωκε μάλιστα.΄Ομως αυτά ακριβώς είναι που δεν μπορούν να μεταδοθούν κι αυτοί δεν το καταλαβαίνουν προκαλώντας την απορία τών νέων:τι τέλος πάντων είχε εκείνος ο αγώνας το διαφορετικό από τόσους άλλους πού ακολούθησαν;
Ο Μάης ήταν Επανάσταση.Μιά επανάσταση που συνέβηκε σε μιά εποχή σχετικής ευημερίας και ανάπτυξης τού δυτικού κόσμου τον οποίο και σάρωσε απ'άκρη σ'άκρη, μιά εποχή αισιοδοξίας και δυναμισμού τών κινημάτων.Πού φυσικά,όχι μόνο δεν έχει καμιά σχέση με την τωρινή πραγματικότητα,αλλά θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ακριβώς το αντίθετό της.Ο Μάης ήταν μιά επανάσταση πού άλλαξε τόσο πολύ την καθημερινότητα και τις σχέσεις τών ανθρώπων ώστε η ζωή μετά το '68 να μη μοιάζει καθόλου μ'αυτό που ήταν πριν,για πάρα πολλούς ανθρώπους.
Τώρα πια το '68 είναι Ιστορία.Μιά Ιστορία όμως πολύ ενδιαφέρουσα,πιστεύω,πού ίσως κρύβει ακομα μέσα της κάποιες άσβηστες σπίθες.Μιά και μού θύμισε λοιπόν απρόσμενα την παρουσία του, θα τού κάνω το χατήρι τού Μάη και θα μιλήσω γι'αυτόν όσο δύσκολη κι αν μού φαίνεται η μεταφορά εκείνης τής μνήμης και τής εμπειρίας στο σήμερα.Η συνέχεια σε νέο άρθρο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου