Τι
συμβαίνει παιδιά;Ξεκινήσαμε για το
Μέτωπο ή μού φαίνεται; Αν βρίσκεσαι μέσα
εκεί πού συμβαίνουν οι κινηματικές
διαδικασίες καταλαβαίνεις ότι κάτι
κινείται,κάτι αλλάζει στον ορίζοντα.Δεν
είναι ψευδαίσθηση.Βλέπω να ξεπηδούν
γύρω μου ομάδες,πρωτοβουλίες,επιτροπές,συντονιστικά
και διάφορα τέτοια σχήματα κινηματικού
χαρακτήρα πού συσπειρώνουν πάνω σε έναν
επί μέρους στόχο κόσμο με διαφορετικές
απόψεις,οργανωμένους και ανένταχτους
πού δεν διαλύονται με το πρώτο φύσημα
και συνεχίζουν.Λέτε να βρήκαμε την άκρη
τού μονοπατιού πού οδηγεί στο Μέτωπο
πού αναζητούσαμε τόσα χρόνια τώρα
(αμέσως μετά το Καστελλόριζο),πού το
κυνηγούσαμε αλλά δεν το φτάναμε ποτέ;
Νομίζω ότι
αυτό ακριβώς συμβαίνει.Και έγινε χωρίς
να το καταλάβουμε,πάνω πού είχαμε χάσει
κάθε ελπίδα ότι θα έχουμε αυτή την
εμπειρία.Μόνο πού όχι μόνο δεν πρέπει
να επαναπαυτούμε αλλά τώρα είναι πού
πρέπει να εντείνουμε την επαγρύπνησή
μας στο έπακρο.Ένα τέτοιο σχήμα είναι
πολύ πιο εύθραυστο από τις ομοιόμορφες
ιδεολογικά οργανώσεις και κόμματα.Ένα
φύσημα θα μπορούσε να το διαλύσει.και
πρέπει να το φυλάξουμε σαν κόρη οφθαλμού.
Ήρθε λοιπόν η
ώρα να ξεκαθαρίσουμε κάποιες πλάνες
πού είχαμε και μάς έκαναν να ξεκινάμε
για Μέτωπο και να καταλήγουμε σε άλλου
είδους σχήμα ή να μην καταλήγουμε
πουθενά.Να μερικές πού μού έρχονται στο
νου:
1)
Δεν υπάρχουν αριστερά Μέτωπα,μόνο
Μέτωπα υπάρχουν
Τουλάχιστον
από τρία χρόνια τώρα και αδιάκοπα μέχρι
σήμερα ακούω να γίνεται λόγος για ένα
Μέτωπο τής Αριστεράς πού δεν φτιάχνεται
ποτέ,αφθονούν οι εκκλήσεις πού όλοι
κάνουν στούς άλλους πάντα και ποτέ στον
εαυτό τους να συνειδητοποιήσουν δηλαδή
την σοβαρότητα τής κατάστασης,να γίνουν
πιό συνεργάσιμοι, με μηδέν αποτέλεσμα.Κάποιες
φορές η έκκληση είναι για μιά παραλλαγή
τού “Μετώπου τής Αριστεράς” όπως
“αντικαπιταλιστικό μέτωπο”,”μέτωπο
τής Αριστεράς από τα κάτω”κ.λ.π.
Είναι κρίμα
πιστεύω, ο χρόνος και η ενέργεια πού
δαπανήθηκαν για έναν τέτοιον άπαιαστο
στόχο.Κανένα Μέτωπο τής Αριστεράς δεν
μπορεί να υπάρξει γιατί τα Μέτωπα,από
τότε πού πρωτοδημιουργήθηκαν τα σχήματα
πού πήραν αυτό το όνομα στο Μεσοπόλεμο,ήταν
σύμπραξη με τούς διαφορετικούς,όχι με
τούς ίδιους.Κι αυτό ισχύει πολύ περισσότερο
σήμερα πού δεν υπάρχουν καν εκείνα τα
μεγάλα σοσιαλδημοκρατικά κομματα και
τα ισχυρά ρεφορμιστικά συνδικάτα (στην
Ελλάδα εξάλλου δεν υπήρξαν ποτέ) πού
γίναν οι πρώτοι εταίροι τών Κ.Κ.(απ'όπου
ξεκίνησε η πρωτοβουλία) στη συγκρότηση
Μετώπων.
Το μέτωπο
προϋποθέτει τη συνύπαρξη με τούς
διαφορετικούς για την επιτευξη κάποιου
στόχου και αυτή είναι η πεμπτουσία
του.Με τούς ίδιους,κι αν υπάρξει
συμφωνία,στην προκειμένη περίπτωση για
“Μέτωπο τής Αριστεράς”,αυτό πού θα
γίνει δεν θα είναι Μέτωπο αλλά μιά άλλη
πιό διευρυμένη οργάνωση ή κόμμα,στα
πρότυπα τού ΣΥΡΙΖΑ και τής ΑΝΤΑΡΣΥΑ.Εκεί
βρίσκεται και η δυσκολία τού εγχειρήματος
γιατί η συζήτηση για ένα Μέτωπο τής
Αριστεράς δεν θα περιοριστεί σε έναν
συγκεκριμένο πρακτικό στόχο αλλά θα
εμπλέξει άμεσα ή έμμεσα και θεωρητικά
ζητήματα π.χ. τι είναι Αριστερά σήμερα,ποιά
πρέπει να είναι η σωστή αριστερή πολιτική
για ένα σωρό ζητήματα, κ.λ.π.Ούτε “Μέτωπο
τής Αριστεράς από τα κάτω”μπορεί να
υπάρξει.Τα αυθόρμητα σχήματα αυτοοργάνωσης
πού πάντα φτιάχναν τα ακηδεμόνευτα
κινήματα από τούς περασμένους αιώνες
μέχρι σήμερα τα οποία εκτελούσαν
μετωπικές λειτουργίες αλλά μείναν στην
ιστορία με διάφορες άλλες ονομασίες
:επιτροπές βάσεις,λαϊκές
συνελεύσεις,συμβούλια,σοβιέτ,κ.λ.π. απλά
δεν ήταν τής αριστεράς,δεν ήταν κανενός
συγκεκριμένου ιδεολογικού χώρου.Ήταν
ανοιχτά κινηματικά σχήματα πού
απευθύνονταν σε όλον τον αγωνιζόμενο
κόσμο και μέχρι να τα διαλύσουν οι
δυνάμεις καταστολής τού συστήματος ή
να καταφέρουν να τα χειραγωγήσουν οι
κομματικοί΄μηχανισμοί λειτουργούσαν
με συνελεύσεις και άμεση δημοκρατίαΤέτοια
μόνο ανοιχτά παλλαϊκά σχήματα φτιάχναν
οι “από κάτω”και τέτοια θα συνεχίσουν
να φτιάχνουν και όχι οργανώσεις πού να
αποτελούν οικογενειακή υπόθεση τού
συγκεκριμένου χώρου τής αριστεράς ούτε
κάποιου άλλου.
Ακόμα λιγότερο
είναι δυνατόν να υπάρξει ένα
“αντικαπιταλιστικό μέτωπο”.Αν υπήρχε
ένα τέτοιο Μέτωπο κι αν ήθελε να έχει
μιά στοιχειώδη συνέπεια ανάμεσα στις
διακηρύξεις του και στην πρακτική του,θα
έπρεπε να βάλει στόχο την ανατροπή τού
καπιταλισμού.Τέτοιο σύνθημα όμως μόνο
στις παραμονές μιάς γενικευμένης
εξέγερσης,ώριμης στις συνειδήσεις τών
ανθρώπων θα μπορούσε να έχει νόημα.Στις
σημερινές συνθήκες στο μόνο πού θα
οδηγούσε, αν κατάφερνε να οδηγήσει σε
κάτι,θα ήταν σε μιά κλειστή ελιτίστικη
ομάδα στα πρότυπα τού ΚΚΕ.Όχι πάντως σε
Μέτωπο πού δεν μπορεί να φτιαχτεί παρά
πάνω σε έναν απλό και εύκολα κατανοητό
στόχο.
Δεν μπορεί
λοιπόν να υπάρξει κανένα Μέτωπο τής
Αριστεράς (ούτε τής Δεξιάς βέβαια,κι
αυτό σε ένα νέο κόμμα τής δεξιάς θα
κατέληγε).Μόνο Μέτωπο σκέτο μπορεί να
υπάρξει πού το περιεχόμενό του θα
καθοριστεί από τον στόχο και την πλατφόρμα
του και θα συσπειρώσει όσους συμφωνούν
μ'αυτά με κάποιες εξαιρέσεις για ακραίες
περιπτώσεις όπως π.χ. δηλωμένους οπαδούς
κυβερνητικών κομμάτων,φασίστες κ.λ.π.,όχι
όμως πολλές εξαιρέσεις πέραν αυτών
γιατί το Μέτωπο δεν θα σταθεί αν
επιχειρήσει να γίνει ένα περιορισμένο
και κλειστό σχήμα πού ουσιαστικά θα
είναι κομματική οργάνωση και όχι Μέτωπο.
2) Μέτωπο
από τα πάνω και Μέτωπο από τα κάτω.Ποιό
χρειαζόμαστε;
Το
άλλο πώς σάς φαίνεται πάλι Πού συναντιούνται
τα ηγετικά στελέχη κάποιων οργανώσεων
και μετά βγάζουν ανακοίνωση ότι θέλουν
να συγκροτήσουν “Μέτωπο από τα Κάτω”.Αυτό
με κάνει να σκεφτώ τις εκκλήσεις πού
έκαναν τα Κ.Κ. την εποχή τού Μεσοπολέμου
εννοώντας ότι από τα κάτω θα λειτουργούσαν
μόνο οι “άλλοι”.Οι ίδιοι βέβαια θα
λειτουργούσαν παντού και πάντα “από
τα πάνω”,και ούτε ήταν νοητή γι αυτούς
άλλη λειτουργία.Ουσιαστικά καλούσαν
τον κόσμο τών σοσιαλιστικών και παρεμφερών
κομμάτων πού ήθελαν για συνεργασία,να
παρακάμψουν τις ηγεσίες τους με φανερή
πρόθεση να διαλύσουν αυτά τα κόμματα.Ούτε
το δικό τους κόμμα ούτε το Μέτωπο πού
σκόπευαν να φτιάξουν ήταν νοητό γι
αυτούς ότι θα λειτουργούσαν χωρίς
ηγεσίες και διαδικασίες από τα πάνω.
Στο παρελθόν
υπήρξαν και τα δύο είδη τών Μετώπων :και
από τα πάνω και από τα κάτω.Τα Μέτωπα
από τα πάνω ήταν αυτά πού φτιάχτηκαν σε
πρώτη φάση στο μεσοπόλεμο με κορμό τα
Κ.Κ. Και απόφαση τής Γ΄Διεθνούς.Και ήταν
αυτά πού ονομάστηκαν επίσημα και μείναν
στην ιστορία σαν Μέτωπα.Εκτός απ'αυτά
όμως μέτωπα ήταν και οι μορφές αυτοοργάνωσης
πού ανέφερα προηγούμενα, τις οποίες
φτιάχναν αυθόρμητα όλα τα κινήματα στην
ιστορία τών τελευταίων αιώνων.Σχήματα
πού εφαρμόζαν κάποια μορφή άμεσης
δημοκρατίας,λειτουργούσαν με συνελεύσεις
και ήταν ανοιχτά σε όλον τον κόσμο πού
αφορούσε το θέμα τους.Αυτά τα σχήματα
πού είπα ότι πέρασαν στην ιστορία σαν
επιτροπές βάσης,συντονιστικά,πρωτοβουλίες,λαϊκές
συνελεύσεις,συμβούλια,σοβιετ,κ.λ.π. αλλά
εκτελούσαν όλες τις λειτουργίες πού
περιμένουμε σήμερα από τα Μέτωπα,κράτησαν
δε την αμεσοδημοκρατική δομή τους μέχρις
ότου τα διαλύσει η συστημική καταστολή
ή χειραγωγηθούν από συγκροτημένα
κόμματα.
Επειδή
όμως εμείς μιλάμε για το Μέτωπο τού
σήμερα,πιστεύω ότι αυτό θα πρέπει να
συνδυάζει χαρακτηριστικά και από τα
δύο αυτά είδη μετώπων τού παρελθόντος.Κατ'αρχήν
να κρατήσει την ονομασία “Μέτωπο”
γιατί μ'αυτή αναζητήθηκε η παλλαϊκή
συσπείρωση από την πρώτη στιγμή πού μάς
κήρυξαν τον πόλεμο.Αλλά και γιατί θυμίζει
εκείνο το αντιδικτατορικό μέτωπο πού
δεν έγινε κατορθωτό να υλοποιηθεί την
εποχή τής χούντας(τής παλιάς),με ολέθρια
συνέπεια να γίνει η Μεταπολίτευση όπως
τη θέλαν αυτοί. Σε κάποιες περιπτώσεις
μπορεί να γίνει προσφυγή και σε ορισμένα
άλλα χαρακτηριστικά πού είχαν τα επίσημα
Μέτωπα γιατί το κίνημα δεν έχει ακόμα
την δυναμική εκείνη πού θατο οδηγούσε
αποφασιστικά σε μιά ολική αυτοοργάνωση.Όμως
θα πρέπει να μην ξεχνάμε ότι
ένα μέτωπο από τα πάνω μπορεί μόνο να
καταλήξει σε μιά απόφαση εκλογικής
σύμπραξης.μέτωπο
αγώνα δεν γίνεται μοναχά από τα πάνω
απλά γιατί με το τέλος τών σταλινικών
κομμάτων οι “επάνω” δεν ελέγχουν τούς
από “κάτω” και σε κανέναν αγώνα δεν
μπορούν να τούς υποχρεώσουν να λάβουν
μέρος αν δεν τούς έχουν πείσει γι αυτό.
Κι επειδή
σήμερα ένα Μέτωπο Αγώνα είναι αυτό πού
χρειαζόμαστε,τέτοιο Μέτωπο δεν γίνεται
χωρίς δημοκρατικές, αμεσοδημοκρατικές
μάλιστα διαδικασίες.Μέτωπο δεν γίνεται
χωρίς τη δομή πού να ταιριάζει σ'ένα
τέτοιο χαλαρό,πολυσυλλεκτικό σχήμα.Μέτωπο
δεν γίνεται με κεντρικές επιτροπές και
πολιτικά γραφεία (κι ας έχουν ονομαστεί
επί το κομψότερο “συντονιστικά”).Ακόμα
λιγότερο,σε ένα μέτωπο δε χωράει ένας
αρχηγός με ειδικά προνόμια και
δικαιώματα,ανεξέλεγκτος ουσιαστικά
από την οργάνωση.Αυτό δεν σημαίνει ότι
σε ένα μέτωπο θα πρέπει να κηρυχτεί
πόλεμος αν ανάμεσα στα μέλη του υπάρχουν
άτομα πού ξεχωρίζουν για τις
ικανότητες,γνώσεις,εμπειρίες τους
κ.λ.π.Για ειδικά δικαιώματα μιλάω πού
δεν πρέπει να έχει κανείς και καμία.
Ένα Μέτωπο
τού σήμερα θα διαλυθεί αν προσπαθήσει
να λειτουργήσει με δημοκρατικό
συγκεντρωτισμό σαν κόμμα.Άξονα θα πρέπει
να έχει πάντα τις συνελεύσεις και τις
ψηφοφρίες πού γίνονται σ'αυτές,σαν μέσο
επιβολής όμως τών αποφάσεων θα καταφεύγει
στην πειθώ και σε τίποτα άλλο.Οι προτάσεις
πού μειοψηφούν,ειδικά αν πρόκειται για
διαφορετικές δράσεις πού δεν ανατρέπουν
την κεντρική συλλογιστική κι αν δεν
είναι κάτι εντελώς απαράδεκτο με την
κοινή λογική,θα πρέπει να έχουν τη
δυνατότητα να εκφράζονται.Υποχρεώσεις
και καταναγκασμοί δε χωρούν σε ένα
Μέτωπο. Μόνο η πειθώ μπορεί να συγκρατήσει
τα μέλη.Και πρέπει να χρησιμοποιείται
στο έπακρο,γιατί το Μέτωπο είναι έανα
σχήμα πολύ πιό εύθραυστο από τα
κόμματα,πολύ πιό εύκολο να διαλυθεί.Για
να κρατηθεί έν Μέτωπο πρέπει να κρατάει
τα άτομα αντί να τα διώχνει κι αν δεν
συμβαίνει αυτό,είναι μήνυμα ότι χρειάζεται
να αναζητηθούν οι αιτίες και όχι να
ενοχοποιηθούν με βολικό τρόπο τα άτομα.Τα
άτομα εύκολα φεύγουν από ένα μέτωπο
αλλά πολύ συνηθισμένο είναι οι καινούργιοι
πού έρχονται ή οι παλιοί πού μείναν
κατακεραυνώνοντας τούς άλλους να φύγουν
κι αυτοί με τη σειρά τους επισημαίνοντας
τα ίδια περίπου προβλήματα.Γι αυτό
χρειάζεται ακόμη να εφεύρει μιά ενωτική
γλώσσα πού να λειτουργεί συσπειρωτικά
και προς τα μέσα και προς τα έξω και
χρειάζεται επί πλέον η επικράτηση μιάς
λογικής πού να αναζητά τον συγκερασμό
και τη σύνθεση τών απόψεων αντί για την
επικράτηση τής μιάς και την συντριβή
τών υπολοίπων.Όλα αυτά θα μπορούσαν
βέβαια να εξειδικευτούν πολύ περισσότερο
αλλά επιφυλάσσομαι για άλλοκείμενο πού
θα κάνει αυτή τη δουλειά.
3)Με
ένα κάλεσμα “ελάτε όλοι” δε φτιάχνουμε
αναγκαστικά Μέτωπο.Χρειάζονται οι
στόχοι,η
δομή
και η ενωτική λειτουργία πού ταιριάζει
σε μέτωπο για να το κάνουμε πραγματικότητα..
Συνοψίζοντας:ένα
Μέτωπο τού σήμερα θα πρέπει να είναι
πολυσυλλεκτικό,θα πρέπει να έχει σα
βάση για το κάλεσμά του τούς στόχους
του και την πλατφόρμα του (όσο γίνεται
πιό απλούς, πρακτικούς και κατανοητούς)
και όχι κάποιες απαραβίαστες ιδεολογικές
γραμμές γιατί αυτές παραπέμπουν σε
κόμμα και όχι σε μέτωπο.
Προσοχή όμως
γιατί αυτό δεν αρκεί.Κάποια σχήματα
ξεκίνησαν με την εντύπωση ότι αν
απευθύνουν ένα κάλεσμα τού τύπου:”ελάτε
όλοι ότι κι αν είσαστε πριν,δεξιοί ή
αριστεροί για να συσπειρωθούμε σε ένα
Μέτωπο...κ.λ.π.”ότι το Μέτωπο το έφτιαξαν.Το
σχήμα πού θα θελήσει να γίνει Μέτωπο
πρέπει να έχει την ευέλικτη δομή και
την όσο το δυνατόν αμεσοδημοκρατική
λειτουργία πού ανέφερα πιό πάνω. Αλλοιώς
Μέτωπο δεν γίνεται.Υπάρχει η πλάνη ότι
ένα πολυσυλλεκτικό σχήμα χωρίς
συγκροτημένη ιδεολογία δεν είναι
κόμμα,άρα θα γίνει αναγκαστικά
Μέτωπο.Λάθος.Υπήρξαν και κόμματα χωρίς
συγκροτημένη ιδεολογία και αρκετά
πολυσυλλεκτικά στο ξεκίνημά τους,κόμματα
όμως και μάλιστα με εντελώς από τα πάνω
λειτουργία (το ΠΑΣΟΚ για παράδειγμα).
Αν θέλουμε
λοιπόν να φτιάξουμε Μέτωπο θα πρέπει
όλα αυτά να τα προσέξουμε.Στο παρελθόν
υπήρξαν Μέτωπα ή προσπάθειες για Μέτωπα
πού λειτούργησαν σαν πεδίο διαμάχης
και ανταγωνισμών κάποιων οργανωμένων
δυνάμεων,άλλα Μέτωπα πού υπήρξαν στην
πραγματικότητα ή δεν μπόρεσαν να
προφυλάξουν τον εαυτό τους και κατέληξαν
παρατάξεις κάποιου κόμματος ή λειτούργησαν
σαν ο εξωτερικός κύκλος μιάς μυστικής
εταιρείας πού τα ιερατεία της βρίσκονταν
αλλού.Σήμερα δεν υπάρχει κανένα περιθώριο
για να επαναληφθεί κάτι τέτοιο.Οι
άνθρωποι δυσκολεύονται να ενταχθούν
κάπου,αν το κάνουν όμως έχουν τις
απαιτήσεις τους.Τη βοήθεια τη δέχονται
και την επιζητούν,την επιβολή όμως δεν
την ανέχονται.Σήμερα ένα Μέτωπο ή θα
λειτουργήσει σαν αυθύπαρκτο και μη
εξαρτώμενο σχήμα αναγνωρίζοντας
πρωταγωνιστικό ρόλο στα μέλη του ή δεν
θα υπάρξει.
Είπα στην
αρχή ότι τέτοια ανοιχτά σχήματα άρχίσαν
κιόλας να ξεπροβάλουν σιγά-σιγά και να
δείχνουν το δρόμο πού πρέπει να
κινηθούμε.Αυτό είναι αλήθεια αλλά
βρίσκονται ακόμα στα σπάργανα.Φτιάχνονται
γύρω από μικρά και απλά θέματα πού
αφορούν περισσότερο την εισβολή τών
πολυεθνικών και τον πόλεμο στη Μεσόγειο
και δεν έχουν πολύ επεκταθεί στην
οικονομική κατοχή η οποία αναδεικνύεται
στο πιό δύσκολο να παλευτεί ζήτημα.Εξήγηση
υπάρχει αλλά αυτό είναι άλλο θέμα και
μένει κι αυτό για άλλη συζήτηση.Αν τα
κρατήσουμε αυτά τα μικρά μέτωπα θα είναι
δυνατόν να δούμε στο μέλλον τη συνένωση
και τη γενίκευσή τους.Σίγουρα έπρεπε
να έχουμε ξεκινήσει νωρίτερα,σίγουρα
θα έπρεπε να πηγαίνουμε πιό γρήγορα,αλλά
στην αρχή δεν ξέραμε και ούτε τώρα είναι
δυνατή η μεγάλη επιτάχυνση γιατί είναι
πρωτόγνωρα πράγματα αυτά πού δοκιμάζουμε
κσι όχι ακόμα αφομοιωμένα.Ας κρατηθούμε
γερά και ας συνεχίσουμε με αποφασιστκότητα.Το
Μέτωπο πού θέλαμε βρίσκεται στο τέλος
τού δρόμου πού έχουμε κιόλας πάρει.Αρκεί
να μην τον χάσουμε αυτόν τον δρόμο.
