ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΓΡΑΦΗ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΟΥ 21

 «ΠΟΛΛΑΙ ΑΠΟ ΤΑΣ ΟΜΟΓΕΝΕΙΣ ΜΑΣ ΑΠΕΦΑΣΙΣΑΝ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΝΑ ΡΙΦΘΩΣΙΝ ΕΙΣ ΤΑΣ ΑΒΥΣΣΟΥΣ…» ΕΥΑΝΘΙΑ ΚΑΪΡΗ

Μια και μπήκαμε στην τροχιά του 21 είπα να δω ξανά μερικά κείμενα πού γράφτηκαν εκείνη την εποχή και προτιμώντας αυτά πού δεν είναι πολύ γνωστά. Χρειάζεται προσπάθεια βέβαια να διαβάσουμε κείμενα μιάς άλλης εποχής χωρίς την παρέμβαση του ιστορικού πού έχει αναλάβει τη μεταφορά στη δική μας. Χρειάζεται να αποβάλουμε την αλαζονεία της απαίτησης να μιλάνε και να σκέφτονται όπως εμείς για να μπορούμε να τους καταλάβουμε. Χρειάζεται ένα ταξίδι μέσα στο χρόνο σε έναν χρόνο όπου  δεν υπήρχαμε εμείς για να νοιώσουμε δικά μας τη γλώσσα τους και τις ιδέες τους Εγώ το τόλμησα με πρώτη επιλογή ένα απόσπασμα από φυλλάδιο πού εκδόθηκε το 1825 σε μια δύσκολη στιγμή του αγώνα όπου οι δυνάμεις των επαναστατών είχαν λιγοστέψει ενώ οι ευρωπαίοι ηγέτες  έβλεπαν ότι καλλίτερα για το συμφέρον τους να αποσύρουν το ενδιαφέρον τους από την ελληνική επανάσταση και να στηρίξουν τους Τούρκους. Τότε κυκλοφορεί ένα μικρό βιβλίο τυπωμένο στην Ύδρα το οποίο έκανε αίσθηση όχι μόνο στην Ελλάδα, γνώρισε πολλές επανεκδόσεις και μεταφράστηκε στα αγγλικά και γαλλικά. Ήταν το πρώτο βιβλίο πού κυκλοφόρησε στον ελληνικό χώρο γραμμένο από γυναίκα η οποία τότε δεν είχε βαλει  το όνομά της αλλά ταυτοποιήθηκε στη συνέχεια ότι ήταν η Ευανθία Καϊρη αδελφή του αιρετικού φιλόσοφου και αγωνιστή της επανάστασης Θεόφιλου Καϊρη από τις λίγες εγγράμματες γυναίκες εκείνης της εποχής με έντονο συναίσθημα ότι είναι Ελληνίδα και γυναίκα, δεν το ξεχνούσε αυτό. Το φυλλάδιο με τίτλο «ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΛΛΗΝΙΔΩΝ ΤΙΝΩΝ ΠΡΟΣ ΤΑΣ ΦΙΛΛΕΛΗΝΙΔΑΣ» το οποίο υπογράφουν και 31 ακόμα γυναίκες κάτω από την προτροπή της Ευανθίας είναι μια έκκληση στις γυναίκες της Ευρώπης να πιέσουν με κάθε δυνατό τρόπο ώστε να πάψει η στάση αδιαφορίας ή και εχθρότητας των κυβερνήσεών τους προς την ελληνική επανάσταση γιατί αυτή η στάση τους δεν ταιριάζει όπως λέει με το δίκαιο και την ηθική.

Να ένα μικρό δείγμα: (κράτησα την ορθογραφία του κειμένου εκτός από τα πνεύματα και τις περισπωμένες πού δεν τα έχω)
« Φίλαι της Ελλάδος
Η αναστάτωσις και αι φλόγες των Κυδωνιών, η απάνθρωπος και ωμοτάτη των Χίων σφαγή, η ανέλπιστος της Κρήτης, της Κάσου, της Ευβοίας αιχμαλωσία, η απροσδόκητος των Ψαρών καταστροφή,αι πυρπολήσεις  και οι ανδραποδισμοί διαφόρων της Ελλάδος χωρίων και πόλεων και τα εξ’ αυτών ελεεινά θύματα είναι ακόμη ζωηρά εις την φαντασίαν μας. Είδομεν όλαι σχεδόν  ημείς μητέρας αποθνήσκουσας εις τας αγκάλας των θυγατέρων των, θυγατέρας παραδιδούσας τας ψυχάς των πλησίον εις τους θνήσκοντας γονείς των, νήπια θηλάζοντα ακόμα τας νεκράς μητέρας των. Η γυμνότης, η πείνα, το ψύχος, ο εξ’ αυτών θάνατος, είναι τα μικρότερα και ελαφρότερα κακά, τα οποία επαρουσιάσθησαν πολλάκις εις τους πλήρεις δακρύων οφθαλμούς μας. Εχάσαμεν πολλαί αδελφάς και αδελφούς, εμείναμεν άλλαι ορφαναί και χωρίς καμμίαν καταφυγήν. Δεν υπήρξεν, ίσως, δυστυχία εις τον κόσμον την οποίαν να μην υπεφέραμεν ή ημείς ή άλλαι ομογενείς μας. Καμμία ποιητών φαντασία νομίζομεν, δεν ημπορεί να πλάση κακά μήτε τόσον σοβαρά, μήτε τόσον ελεεινά, όσον ημείς πραγματικώς και τα είδομεν εις άλλας και τα εδοκιμάσαμεν αι ίδιαι.
Αλλ’ ώ Φίλαι της Ελλάδος
Σας βεβαιώνομεν ότι κανέν από τα δεινά ταύτα δεν διεπέρασε τόσον τας καρδίας μας, όσον η απανθρωπία, δια να μην είπωμεν θηριωδία, την οποίαν έδειξαν εις το έθνος μας πολλοί από τους καυχωμένους ότι εγεννήθησαν εις την σοφήν Ευρώπην, ότι ανέγνωσαν πολλά άξια θαυμασμού ηθικά βιβλία και το θαυμασιώτερον ακόμη, ότι είναι μαθηταί του Ευαγγελίου και ηκροάσθησαν τους ενδοξωτέρους κήρυκας της Αρετής.
Ναι, ώ φιλλελληνίδες, εκείνα τα δεινά είναι τωόντι μεγάλα, είναι τρομερά. Αλλά με την ελευθερίαν της Πατρίδος μας, η απαραδειγμάτιστος γενναιότης με την οποίαν πολλαί από τας ομογενείς μας απεφάσισαν καλύτερα να ριφθώσιν εις τας αβύσσους, να παραδοθώσιν εις τας φλόγας, να γίνωσι βρώμα των θηρίων, παλαίουσαι με την πείναν εις τας ερήμους και εις τα σπήλαια, παρά να υποφέρωσι πάλιν την απάνθρωπον των Τούρκων δουλείαν, η ιδέα ότι τα υπεφέραμεν όλα δια την ανάγκην της Πατρίδος μας, τα κατέστησαν όχι μόνο υποφερτά εις ημάς αλλά τρόπον τινά και αρεστά εις τας θλίψεις μας. Και έπειτα δεν ήταν τόσον θαυμαστά να πάθωμεν τοιαύτα από τοιούτους εχθρούς δεινά.
Τις όμως, δεν λέγομεν από τους ομογενείς μας, αλλά και απ’ αυτούς τους ίδιους τους Τούρκους, ήλπιζε να ιδή ποτέ υπέρ τα εκατό εκατομμύρια χριστιανών να βλέπωσι με ανήκουστον αδιαφορίαν ως εις ρωμαϊκόν αμφιθέατρον, όλα τα τουρκικά έθνη σύμφωνα και σύμμαχοι να ορμώσιν εναντίον ολίγων χριστιανών με το πυρ και με το σίδηρον εις τας χείρας δια να τους εξαλείψωσι; Και διατί; Διότι απεφάσισαν να ελευθερώσωσι την πατρικήν των γην και να εμποδίσωσι τας τουρκικάς τίγρεις από το να σπαράττωσιν εις το εξής τα σπλάχνα των;……

….Αλλά την αδιαφορίαν ταύτην, ή, καθώς την ονομάζουσιν ουδετερότητα, ενδέχεται να απαιττή η ορθή της Ευρώπης πολιτική, η των Ευρωπαϊκών δυνάμεων η ισορροπία, καθώς ζητούσι να μας βεβαιώσωσι και πολλοί από τούς σοφούς του έθνους μας, αν και ημείς έως τώρα δεν ενομίζαμε ορθήν πολιτικήν, παρά να βοηθή τις τους αδίκως καταπιεζομένους και απανθρώπως κατατυραννουμένους και βασανιζομένους και μάλιστα ενώ δύναται να το κάμη χωρίς την παραμικράν βλάβην και με την μεγίστην ευκολίαν (σημείωση δικιά μου: αυτά για την Ευρώπη βέβαια και την ουδετερότητά της δεν μού φαίνονται από άλλη εποχή, κάτι μού θυμίζουν, εσάς;)